Sevgili dostlar,
Sabah kahvenizi yudumlarken ya da günün o yorucu telaşı arasında biraz soluklanmak için durduğunuzda hiç düşündünüz mü? Hayatımızın direksiyonunda otururken sırtımıza yüklediğimiz o ağır çuval gerçekten bizim mi, yoksa sadece "tutunma" refleksimizin bir eseri mi? Çoğu zaman daha çok sarılarak, daha çok isteyerek, her şeyi zapt etmeye çalışarak mutlu olacağımızı sanıyoruz. Oysa insan ruhunun bilimi ve felsefesi bize tam tersini fısıldar: Gerçek zenginlik, eksildikçe başlar.
Bu durum, kulağa ilk anda çelişkili gelse de aslında varoluşun en kadim yasalarından biridir. Hayatın karmaşasında kaybolduğumuz anlarda, bilgelik bize hep aynı kapıyı gösterir: Vazgeçmek bir kayıp değil, özgürleşmektir.
İşte tam da bu yüzden, içimizdeki o sessiz fısıltıya kulak vermek gerekir. Korkunun bizi tutsak eden soğuk gölgesinden sıyrıldığımız an, asıl kazancın kapısını aralarız. Zira Seneca’nın asırlar ötesinden bugüne taşıdığı o sarsıcı uyarı kulaklarımızda çınlar: "Gerçekte olduğumuzdan daha çok korkarız ve hayal gücümüzde, gerçekte olduğumuzdan daha çok acı çekeriz." Korkuyu serbest bırakmak, ruhun kendi gerçek gücüyle tanışmasının ilk adımıdır.
Aynı şekilde, başkalarının beğenisine, o geçici ve yanıltıcı onaylarına bağımlı yaşamak, ruhumuzu yabancı ellere kiraya vermekten başka nedir ki? Epiktetos, köleliğin en büyüğünün başkalarının gözündeki yerimizle ölçüldüğünü şu sözlerle hatırlatır: "Başkalarının kölesi olmak istemiyorsan, övgü ve yergiye kulak tıka." Onay dilenmeyi bıraktığınız gün, kendi iç sarayınızın tahtına oturursunuz.
Hayatın akışına direnmek de insanı tüketen bir başka beyhude çabadır. Geçmişin bitmiş tiyatro sahnesinde takılı kalmak ya da sürekli başkalarıyla kendimizi kıyaslayıp ruhumuzu hırpalamak... Marcus Aurelius’un dediği gibi, geçmiş artık yoktur; gelecek ise meçhuldür. Elimizde sadece şu an vardır. Theodore Roosevelt’in o çarpıcı tespitiyle, başkalarıyla kıyaslanmak aslında "hırsızın mutluluğu çalmasından" başka bir şey değildir. Âşık Veysel’in sadeliğinde saklı o büyük hakikat gibi; "Benim sadık yarim kara topraktır" diyerek kendi özümüze, kendi toprağımıza sarıldığımızda, başkasının bahçesine bakıp ruhumuzu zedelemekten kurtuluruz. Kendi benzersiz toprağınızı suladığınızda, içsel huzur kendiliğinden kapınızı çalacaktır.
Tabii bir de kontrol etme arzumuz var; modern insanın en büyük yanılgısı. Her şeyi, her an hizaya sokma çabası ruhumuzu kelepçeler. Lao Tzu, Tao Te Ching’de ne kadar da haklıdır: "Bırak gitsin; evren kendi yolunu bulacaktır. Eğer her şeyi kontrol etmeye çalışırsan, hiçbir şeyin tadını çıkaramazsın." Nitekim Yunus Emre’nin asırlar ötesinden fısıldadığı o büyük kelam da tam olarak bu teslimiyeti tarif eder: "Beni bende demen, bende ben değilem / Bir ben vardır bende, benden içeri." Dışarıda aradığımız huzur ve zapt etmeye çalıştığımız hayat, ancak zihnimizi kontrol hırsından arındırıp içimizdeki o derinliğe teslim olduğumuzda karşılığını bulur.
Beklentiler de böyledir; gerçekleşmediklerinde kalbimize saplanan gizli birer hançerdir. Buddha’nın asırlar önce söylediği gibi, tüm büyük kalp kırıklıklarının kökünde tatmin edilmemiş beklentiler yatar. Hacı Bektaş Veli’nin "Araştır, incele, künc-i ibadette kalma; eline, beline, diline sahip ol" düsturunda olduğu gibi, asıl mesele dış dünyayı yönlendirmek değil, kendi kalbimize ve arzularımıza sahip çıkabilmektir. Beklentileri serbest bıraktığınızda, hayatın size sunacağı sürprizlere yer açarsınız.
Hayatın gürültüsünden kaçıp kendi yalnızlığımızla baş başa kalmaktan korkarız, oysa kalabalıklarda yalnızlığımızı uyuşturmaya çalışmak bir kaçıştır. Friedrich Nietzsche’nin dediği gibi, "Yalnızlık bir erdemdir; eğer yalnız kalamıyorsan, başkaları için bir sığıntısın demektir." Kendi sessizliğinizle barışabildiğinizde, dış dünyanın rüzgarları sizi sarsamaz olur.
Ve nihayet, tüm bu yolculuğun vardığı en duru liman: Kendini sevebilmek. Mevlânâ’nın belirttiği üzere, kendini bilmek ve kucaklamak her bilginin ve huzurun temelidir. Kusurlarınızla, kırıklarınızla kendinizi olduğu gibi kabul ettiğiniz an, eksik sandığınız o yapboz parçasının aslında çoktan yerini bulduğunu görürsünüz.
Sevgili dostlar,
Bugün kendinize bir iyilik yapın. Zihninizin ve omurlarınızın üzerindeki o ağır yükleri biraz olsun yere bırakın. Unutmayın ki ancak boşalan eller, hayatın en güzel hediyelerini kucaklayabilir.
Çünkü nihayetinde mutluluk; tırmanılacak bir dağın zirvesi, zapt edilecek bir kale ya da başkalarının alkışlarıyla yazılacak bir senaryo değildir. Mutluluk, sahip olduklarımızda değil, vazgeçebildiklerimizin hafifliğindedir. O, kontrol etme hırsından arınmış bir zihnin, başkasının gözündeki suretiyle ilgilenmeyen bir kalbin ve yalnızca "şu an"ın kutsallığına teslim olmuş bir ruhun sesidir.
Zenginlik cüzdanda değil, eksilen hırslardadır; huzur ise dışarıda aranacak bir menzil değil, kendi içimizde kurduğumuz o sessiz sarayın ta kendisidir.
Gününüz hafif, zihniniz berrak ve ruhunuz özgür olsun. Yeni bir bakış açısında buluşmak ümidiyle...
Hoşça kalın, dostça kalın, sevgiyle kalın.
