Reklam

MEHMET CEYLAN

CHP’DE İKİ BAŞLILIK SONRASI: TÜRK SİYASETİNDE YENİ OLUŞUM VE YENİ GÜÇLER

Mehmet Ceylan'ın köşe yazısı


Türk siyasi tarihinde eşine rastlanmamış bir dönemden geçiyoruz. Bugüne kadar partilerden koparak yeni oluşumlara giden pek çok hareket gördük. Ayrılanların kurduğu partilerden kimi kalıcı oldu, kimi ise seçmenden karşılık bulamayarak siyaset sahnesinden silindi. Bu ayrışmalar içinde kitleleri peşinden sürüklemeyi başaran en belirgin örnekler Demokrat Parti, AK Parti ve iktidara gelemese de ciddi bir oy oranına ulaşan İYİ Parti oldu. Bunların dışındaki kopuşlar, genellikle seçmen nezdinde güçlü bir teveccühe dönüşmedi.

Çok partili döneme geçişte ilk büyük ayrışma Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) içinde yaşandı. Celal Bayar liderliğindeki kadro Demokrat Parti’yi (DP) kurarak iktidara taşındı. İlerleyen yıllarda DP’den ayrılarak kurulan Millet Partisi veya MHP’den ayrılan Büyük Birlik Partisi (BBP) gibi yapılar, kitlesel seçim başarıları yakalayamasalar da köklü birer siyasi ekol olarak varlıklarını sürdürdüler. Yakın tarihte ise Fazilet Partisi’nden ayrılan Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül ve Bülent Arınç gibi "yenilikçiler", AK Parti’yi kurarak iktidara geldiler ve ülkeyi uzun süredir yönetiyorlar. Benzer şekilde MHP’den ayrılan Meral Akşener’in kurduğu İYİ Parti de tek başına iktidar olamadı ancak %10 bandında oy alarak anahtar parti konumuna yükseldi. Bu istisnalar dışında, çeşitli partilerden koparak kurulan düzinelerce hareket ise marjinal oy oranlarında kaldı.

Tarihsel sürece bakıldığında, Demokrat Parti hariç, seçmen nezdinde karşılık bulan bu büyük kopuşların neredeyse tamamı sağ partilerde gerçekleşti. CHP’den DP dışında ayrılan hiçbir hareket halkta geniş bir yankı bulmadı. Sol siyasette tek istisna, 12 Eylül sonrası partileşme sürecinde kurulan Demokratik Sol Parti’nin (DSP) 1999 seçimlerinde birinci parti çıkarak koalisyon başbakanlığını üstlenmesi oldu.

CHP'DE "İKİ BAŞLILIK" VE HUKUKİ KRİZ

Bugün ise Türk siyaseti, ezberleri bozan bambaşka bir dönemece girdi. Anayasa'nın açık hükümlerine ve seçimlerde tek yetkili merci olarak Yüksek Seçim Kurulu’nu (YSK) işaret etmesine rağmen; yerel bir mahkemenin verdiği kararla CHP, fiilen "iki başlı" bir yapıya büründü. Siyasete partizan kaygılardan uzak, rasyonel bir gözle bakıldığında; gelecekte emsal teşkil edecek bu karar, anayasal düzenin çiğnenmesi anlamına gelmektedir ve ülke geleceği açısından son derece sancılı bir sürecin habercisidir. Meselenin hukuki boyutunu hukukçulara bırakarak, bu durumun siyasetin yönünü nasıl tayin edeceğine odaklanmak gerekir.

Türk siyasetinin yakın tarihine bakıldığında, süreçlerin genellikle "toplum mühendisleri" tarafından hazırlanan projeler üzerine oturduğu görülür. Özellikle güçlü kitle destekleriyle iktidara gelen partiler, hep kriz dönemlerinin ardından sahneye çıkmış; belirli odakların rüzgârını arkasına alarak seçmeni konsolide etmiştir. Elbette her yeni proje farklı bir fotoğraflarla, farklı renklerle ve yeni ambalajlarla süslenmiştir; adı ve görselliği değişse de işletilen mekanizma hep aynı kalmıştır. Bugün de yine farklı bir görsel ve renkle benzer bir senaryoyu izliyoruz.

Süreci hatırlayalım: 2023 yılında yapılan CHP Kurultayı'nda iki adaydan biri olan Özgür Özel genel başkan seçildi. Ancak bu kurultaydan üç yıl sonra, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, kurultay hakkında "mutlak butlan" (kesin hükümsüzlük) kararı verdi. Yargı eliyle alınan bu kararla CHP Genel Başkanlığı, kurultay öncesindeki lider Kemal Kılıçdaroğlu’na iade edildi. Bu kararı tanımayan Özgür Özel genel merkezi boşaltsa da Meclis’teki grup odasından mücadelesini sürdüreceğini ilan etti.

Söz konusu "genel merkez" ve "meclis grubu" ayrışması, ilk olarak bayramlaşma programlarında somut bir şekilde sokağa yansıdı. Kemal Kılıçdaroğlu genel merkez önünde gövde gösterisi yaparken, Özgür Özel Ankara İl Başkanlığı önünde, Güvenpark’ta miting havasında bir bayramlaşma gerçekleştirdi. Özgür Özel’in kitlesi nicelik olarak daha yoğun görünse de her iki taraf da ciddi kalabalıklar toplayarak güçlü mesajlar verdi. Dikkat çeken bir diğer detay ise Genel Merkez önünde net, geleneksel CHP’li bir kitle varken; Güvenpark’taki kalabalıkta marjinal sol grupların ve DEM Parti flamalarının da yer almasıydı.

Süreç boyunca iki taraf da birbirini ağır ithamlarla (yolsuzluk, FETÖ'cülük vb.) suçladı. "Arınma Zamanı" mottosuyla meydana çıkan Kılıçdaroğlu geçmişe dönük özürler dilerken; Özgür Özel yargı yoluyla partiye "çökülmek" istendiği mesajını verdi.

SİYASETİN GELECEKTEKİ ŞİFRELERİ

Liderlerin konuşmalarındaki bazı satır arası ifadeler, aslında önümüzdeki dönemin siyasi haritasını çiziyor. Kılıçdaroğlu’nun vurguladığı "Devlet aklı" kavramı ile Özel’in "Mesele Özgür Özel-Kemal Kılıçdaroğlu meselesi değil, AK Parti-Millet meselesidir" çıkışı, kamuoyunda yeterince analiz edilmedi. Oysa gelecekteki siyasi yapılanmanın şifreleri tam olarak bu sözlerde gizlidir.

CHP'nin 38. Kurultayı’nın ardından kaleme aldığım "CHP’de Sadece Genel Başkan Değişmedi, CHP Değiştiriliyor" (1) başlıklı yazımda; Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) kapsamında CHP’nin geleneksel, ulusal yapısıyla oynandığına dikkat çekmiştim. Bugün gelinen noktada Kılıçdaroğlu’nun "devlet aklı" söylemi ve MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin "CHP’nin kurumsal yapısı bozulmamalı" yönündeki çıkışları, devletin yerleşik yapısının CHP’nin eksen değiştirmesine rıza göstermek istemediğini ortaya koyuyor.

Bu sıkışmışlık karşısında, siyaset sahnesinde yeni bir partinin doğması kaçınılmaz bir olasılık olarak belirmektedir. Bugün bu yönetimin arkasındaki ana itici güç olan Ekrem İmamoğlu ve mevcut yönetim kadrosunun büyük ölçüde merkez sağ kökenli siyasetçilerden oluşması, geniş tabanlı yeni bir oluşumun ufukta olduğunu gösteriyor. Eski ANAP mantığıyla "dört eğilimi" (sağ, sol, milliyetçi, muhafazakâr) tek çatı altında toplayacak esnek bir partinin kurulması muhtemeldir. Yakın gelecekte Recep Tayyip Erdoğan sonrası AK Parti’nin dağılma riski göz önüne alındığında, bu yeni oluşumun sistem tarafından merkeze yerleştirilmek üzere şimdiden hazırlandığı söylenebilir. Bu formül gerçekleşirse, bir yandan yeni projelerle Türk siyaseti yeniden dizayn edilirken, diğer yandan da CHP'nin klasik misyonu bu yeni yapı üzerinden sürdürülecektir.

SONUÇ

Türk siyaseti, 1940'lı yıllardan itibaren baş gösteren ve 1946 sonrasında iyice belirginleşen dış kaynaklı, toplum mühendisliği projelerinin güdümünde ilerlemektedir. Neredeyse her on yılda bir, suni kriz ortamları yaratılmakta; bu krizlerin hemen ardından ise rengi ve görseli farklı ama özü aynı olan yeni "proje partileri" iktidar namzeti olarak devreye sokulmaktadır. Türk siyaseti bu döngüyü defalarca yaşamıştır. Ne yazık ki iktidar hırsıyla bu projelerin içinde yer alan siyasi figürler, işin aslını ve hangi amaca hizmet ettiklerini anladıklarında iş işten çoktan geçmiş olmaktadır.

Her dönemde, halkın gözünü boyayacak, kulağa hoş gelen söylemlerle sahneye birer perde çekilir. Proje mimarları iyi bilirler ki ortalama seçmenin o perdelerin arkasını görmesi, sorgulaması ve arka planı araştırması zordur. Seçmen genellikle sadece vitrine konulan büyük fotoğrafa bakar. Bu derin sorgulama eksikliği nedeniyle Türkiye, bu icazetli ve projeli siyasete mahkûm edilmektedir.

Geçmişte bu kısır döngüyü ve proje partilerinin vesayetini kırmak adına çok önemli teklifler sunulmuştur. Özellikle merhum Aykut Edibali’nin "Milli Güçler Birleşin" çağrısı ve büyük uğraşlarla hayata geçirilen 1991 ruhundaki "Milli İttifak", bunun en somut örneğidir. O dönem ortaya konan vizyon, ittifakların sadece seçimlerde milletvekili çıkarmak için değil, ülkenin istikbali ve tam bağımsızlığı için kurulması gerektiğini savunuyordu.

Aynı sosyolojik tabana sahip yerli ve milli güçlerin bir araya gelmesi, bu küresel mühendislik projelerine karşı durabilecek yegâne kalkandır. Belli güç odaklarının icazetiyle iktidara gelen siyasi yapılar, Türkiye'nin menfaatlerini değil, kendilerini o koltuğa oturtan güçlerin ajandalarını uygulamak zorunda kalırlar. O halde tek kalıcı çözüm; tabanı bir olan milliyetçi, muhafazakâr ve mukaddesatçı partilerin şahsi ikbal ve menfaat kaygılarını bir kenara bırakarak, ülkenin geleceği adına asgari müştereklerde birleşmesi ve bu yerli manevi kaleyi hep birlikte inşa etmesidir.

(1) CHP’DE SADECE GENEL BAŞKAN DEĞİŞMEDİ, CHP DEĞİŞTİRİLİYOR

https://bayrampasagundem.com/kose-yazilari/chpde_sadece_genel_baskan_degismedi_chp_degistiriliyor-866

 

 

NACİ YILMAZ
31.05.2026 11:01:15
Güzel Bir Yorum Teşekkürler Mehmet Bey selamlar.

Reklam
SAADET PARTİSİNDEN LİSTEYİ AÇIKLA İMZA KAMPANYASI BAŞLATTI

SAADET PARTİSİNDEN LİSTEYİ AÇIKLA İMZA KAMPANYASI BAŞLATTI

DEMOKRİTOS VE MEKANİK DETERMİNİZM:

TÜRKİYE’DEKİ KRİZLERİN TEMELİNDE BİR "AHLAK KRİZİ" YATIYOR

MERSİN BALKAN: “CUMHURİYET HALK PARTİSİ KİŞİLERE BAĞLI DEĞİLDİR”

SULTANGAZİ’DEN BÜYÜK BİR BAŞARI DAHA! 5’İ ALTIN 6 MADALYA!

565 MİLYAR LİRALIK BÜTÇE, 296 MİLYAR LİRALIK YATIRIM

YEDAŞ 2. YAŞAMIN ENERJİSİ ULUSAL FOTOĞRAF YARIŞMASI’NIN KAZANANLARI BELLİ OLDU

ÜÇ KUTUPLU DÜNYA DÜZENİNDE TÜRKİYE’NİN YERİ (I)

KİMYA VE TEKSTİL SEKTÖRLERİNİN DÖNÜŞÜM GÜNDEMİ 9 PANELDE ELE ALINACAK

AYASOFYA’NIN ALTINDAN 3 BİN TONA YAKIN DOLGU ÇIKARILDI, 420 METRELİK TÜNEL HATTI TEMİZLENDİ

BANGLADEŞ'TEKİ RUPPUR NGS'NİN 1. GÜÇ ÜNİTESİNDE İLK ELEKTRİK ÜRETİMİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

2027 TATİLİNDE İKİNCİ YOLCUYA ÜCRETSİZ SEYAHAT FIRSATI

PEYZAJ MİMARLIĞI COP31’DE KENTLERİN İKLİM GÜNDEMİNDE

YEŞİLAY GÖNÜLLÜLERİ DİJİTAL PLATFORMDA BULUŞUYOR

MİLLET BAHÇESİNDE: RUMELİ BALKAN KÜLTÜRÜ YAŞATILIYOR

DÜNYADA İLK VE TEK OLARAK NİTELENDİRİLEN ÇOCUK MÜZAYEDESİNE YOĞUN İLGİ

“KAPI SEKTÖRÜNDE FİYAT KADAR SORUMLULUK DA SORGULANMALI”

AKOM'DAN İSTANBUL'DA YAĞIŞ UYARISI

CUMA HUTBESİNİN KONUSU: "MERHAMET"

SULTANGAZİ BELEDİYESİ’NDEN ÇOCUKLAR İÇİN RENGARENK ETKİNLİKLER

Yazıyı Sesli Oku
Reklam
Reklam
Reklam

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 12 10 1 1 13 31
2.TRABZONSPOR A.Ş. 11 8 2 1 18 25
3.AMED SPORTİF FAALİYETLER 12 7 3 2 11 23
4.BEŞİKTAŞ A.Ş. 11 7 3 1 11 22
5.FENERBAHÇE A.Ş. 12 6 4 2 19 20
6.KASIMPAŞA A.Ş. 11 5 1 5 6 20
7.KOCAELİSPOR 12 6 4 2 4 20
8.İSTANBUL BAŞAKŞEHİR FK 11 5 4 2 2 17
9.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 12 5 5 2 -1 17
10.ARCA ÇORUM FK 11 5 5 1 0 16
11.GÖZTEPE A.Ş. 11 4 4 3 3 15
12.ERZURUMSPOR FK 11 4 5 2 -7 14
13.GENÇLERBİRLİĞİ 12 4 6 2 -8 14
14.CORENDON ALANYASPOR 11 3 5 3 -9 12
15.TÜMOSAN KONYASPOR 11 2 7 2 -8 8
16.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 12 2 8 2 -11 8
17.SAMSUNSPOR A.Ş. 12 2 9 1 -16 7
18.EYÜPSPOR 11 1 10 0 -27 3