Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanlığı, artan hayat pahalılığı, işsizlik ve borçluluk sarmalının vatandaşların yalnızca ekonomik durumunu değil, ruh sağlığını ve aile yapısını da tehdit ettiğini ortaya koyan kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda, 2025 yılı kaba intihar hızının son 25 yılın en yüksek seviyesine ulaştığına dikkat çekildi. 

Kaba İntihar Hızı Yüz Binde 5,36'ya Ulaştı

Rapor, Türkiye'deki intihar vakalarının uzun yıllara dayanan endişe verici seyrini gözler önüne seriyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayandırılan bilgilere göre: 

• Yıllık intihar sayısı 1975 yılında 788 iken, 2000 yılında 1.802'ye, 2023 yılında 4.061'e ve 2025 yılında 4.599'a yükseldi.
• Nüfus artışını hesaba katan kaba intihar hızı, 2000 yılında yüz binde 2,80 iken, 2023'te 4,76'ya, 2025'te ise 5,36'ya çıkarak son 25 yılın en yüksek seviyesini gördü. 

Uzmanlar ve rapor, intiharın tek bir nedene indirgersenemeyecek kadar karmaşık bir olgu olduğunu vurgularken, ekonomik güvencesizliğin insan hayatı üzerindeki yıkıcı etkisinin artık göz ardı edilemeyecek boyutlara ulaştığına işaret ediyor. 

Geçim Zorluğunun Payı İki Yılda 3,9 Puan Arttı

Raporda en çok dikkat çeken verilerin başında, ekonomik faktörlerin intihar vakaları içerisindeki payındaki hızlı artış geliyor.

• Nedeni bilinen intiharlar içerisinde geçim zorluğuyla ilişkilendirilen vakaların oranı 2023 yılında %9,5 iken, 2025 yılında %13,4'e yükseldi.
• Sadece iki yıl gibi kısa bir süre içerisinde yaşanan bu 3,9 puanlık artış, milyonlarca vatandaşın kira, gıda, ulaşım, eğitim ve sağlık giderleri karşısında yaşadığı çaresizliğin boyutunu somutlaştırdı.
• Sabit gelirli çalışanlar, emekliler, işsizler ve düşük gelirli aileler bu ekonomik baskıyı çok daha ağır hissederken; bireyler yalnızca bugünün faturalarını değil, gelecek ayın kirasını ve borçlarını da düşünmek zorunda kalıyor. 

En Ağır Baskı Çalışma Çağındaki Erkekler Üzerinde

2025 yılında intihar sonucu hayatını kaybedenlerin yaklaşık %80'ini erkeklerin oluşturduğu raporda yer alan çarpıcı detaylar arasında. Özellikle 30-64 yaş aralığındaki çalışma çağındaki erkeklerde geçim zorluğu kaynaklı vakalarda dikkat çekici bir artış gözlendiği belirtildi. 

Ailesinin geçimini sağlamakla sorumlu olan, işini kaybeden veya borçlarını ödeyemeyen bireylerin, ekonomik sorunların yanı sıra "aile içindeki sorumlulukları yerine getirememe" kaygısıyla da baş başa kaldığı ifade edildi. Toplumda erkeklerin ekonomik sıkıntılarını paylaşmada ve psikolojik destek istemede zorlanmasının bu baskıyı katbekat artırdığı vurgulandı. 

Gençlerin Gelecek Kaygısı ve Karamsarlığı Büyüyor

Türkiye'de gençlerin karşı karşıya kaldığı işsizlik, eğitim ve barınma maliyetleri, gelir yetersizliği ve belirsizlikler de raporun odak noktalarından biri oldu. Özellikle 20-24 yaş grubundaki intihar vakalarının düzeyi ve 20-44 yaş aralığındaki artış eğilimi endişe verici buluntu. 

Gençlerin eğitimden istihdama geçişte yaşadığı zorluklar, aldıkları eğitimin karşılığını bulamayacaklarına dair inançsızlıkları ve ülke ekonomisinin geleceğine yönelik karamsarlıkları, ruh sağlığını korumaya yönelik politikaların aciliyetini ortaya koydu. 

"Sosyal Devlet Anlayışıyla Bütüncül Adımlar Atılmalıdır"

Saadet Partisi, yayımladığı analiz raporunun ardından yaptığı basın açıklamasında, insan onuruna yaraşır bir hayatın tesisi için acil çözüm çağrısında bulundu. Açıklamada şu taleplere yer verildi: 

• Gelir Güvencesi: Çalışanların, emeklilerin ve dar gelirlilerin temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, barınma, beslenme ve eğitim giderlerini dikkate alan adil bir ücret politikası uygulanmalıdır.
• Borç ve İşsizlik Desteği: İşsizlik dönemlerinde gelir güvencesi güçlendirilmeli; borç yükü altındaki vatandaşlara ücretsiz finansal danışmanlık, yapılandırma ve psikososyal destek sunulmalıdır.
• Erişilebilir Ruh Sağlığı Hizmetleri: Psikolojik destek almak ekonomik imkânlara bağlı olmamalı, kamu sağlık kuruluşlarındaki ruh sağlığı kapasitesi artırılarak aile sağlığı merkezleriyle entegre edilmelidir.
• Toplumsal Dayanışma: Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları koordine bir şekilde çalışarak yalnız yaşayan, yakınını kaybeden veya ekonomik çıkmaza giren bireylerin yalnız kalmasını önleyecek mekanizmalar kurmalıdır. 

Saadet Partisi açıklamasını, "Mücadelemiz; insan onurunu esas alan, adaletin hâkim olduğu, hiç kimsenin çaresizliğe ve yoksulluğa terk edilmediği bir Türkiye içindir" sözleriyle tamamladı.